Image description


                                                          ሰማእታት ካታካምፖ ቀዳማይ ክፋል


ርግጽ እዩ ኣብዚ ዘመን እዚ ውሑዳት እካ እንተኮኑ፡ ብእምነቶም ምኽንያት ኣብ ጸበባ፡ ማእሰርቲ፡ ዘለዉ ኣመንቲ ኣለውና። ኣብ ዓድና ጥራይ እንተ መጻእና፡ ልዕሊ ዓሰርተ ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዚገበሩ ናይ እምነት ኣቦታት ከምዘለዉ ነፍሲ ወከፍና ዘይንስሕቶ እዩ። ካባኡ ቀጺሉውን ኣብ ሳዋ ይኩን ዊዓን ምዕጢር ዚበሃሉ ቤት ማእሰርቲ ወላ ሓንቲ ግበን ዘይብሎም ብየሱስ ስለዚኣመኑ ጥራይ ብብዙሕ ጸበባን መግረፍትን ስቓይን ዚሓልፉ ዘለዉ ኣዝዮም ብዙሓት እዮም። ስለ እዚኣቶም ኩሉሳዕ ክንጽሊ ይግበኣና ጥራይ ዘይኮነ መጽሓፍ ቅዱስውን ዚእዚዘና ሓቂ እዩ። (እብራውያን13፡3) ንእሱራት ከም መተኣስርቶም ኴንኩም፡ መከራ ይጸግቡ ንዘለዉ ኸኣ ንስኻትኩምውን ኣብቲ ስጋ ኸም ዘሎኹም ኴንኩም ዘክርዎም። 
ጎይታና የሱስ ነቶም ብጸጋሙ ዚፈልዮም ሰባት ኣበሳኦም ክነግሮም ከሎ፡ ተኣሲረ፡ ኣይበጻሕኩምንን። ይብሎም። (ማቴዎስ 25፡43)። ምስ እዚ ዘሎ ኩነታት ክንበጽሖም ብኣካል ዘይከኣል ሙኻኑ ርግጽ እዩ። ግናኸ ብጸሎት ዘይብጻሕ የለን። ምኽንያቱ ጸሎት ብኣካል ዘይንበጽሖ ክበጽሕ ዚኽእል እዩ። ስለዚ ስሊኦም ብምጽላይ ሓደ ካብቲ ንዓታቶም ንበጽሓሉ መገዲ እዩ። 
ንሕናውን ብዓቕምና ብገለ መገዲ ጸበባ ኣለና፡ ንሓልፎ መከራ ኣለና። ስለዚ እየ እምበኣር ሰማእታት ካታካምፖ ትብል ምስክርነት ናይ 1ይ ክፍለ-ዘመን ዚነበሩ ኣመንቲ፡ ስለ እምነቶም ዚሓለፍዎ ስቓይን ዚኸፈልዎ መስዋእትን ተዘነቱ ሓቀኛ ምስክርነት በቢ ክፋሉ ከቕርበልኩም ኣብ ልበይ ስለዚተሰመዓኒ፡ በቢ መልቱ ከቕርባ ጀሚረ ኣለኹ። ኣብ ካልእ መንፈዊ ዌብሳይት ክትረኽብዋ ትኻእሉ ኢኹም ግን ነቶም ኣብ ካልእ ዌብሳይት ዘይንኸይድ ብዙሓት ድማ ኣብ ፈይስቡክ ስለንርከብ ኩሉ ሰብ ከንብባ እሞ ተጠቃሚ ክኸውን ብዚብል ሃቐና እየ ኣብዚ ዘቕርባ ዘአኹ። ርግጸኛ እየ ነቶም ኣብ እምነትና መከራ ዚበዝሓን፣ ንዝያዳ መከራውን ኣምላኽ ጸጋ ከምዘለዎ እሞ በዚ ሓሊፍና ገጽ ጎይታ ክንርኢ ብቑዓት ከምዚገብረና ኣረዲኣ እምነትና ከምተዕቢ፡ ነቶም ኣብ ሰንከልከል ዘለዋ ኣብራኽ ድማ ከም ተጽንዕ ዓቢ እምነት ኣሎኒ። 
ገሊኣቶም ድማ ብልግጫን ብመግረፍትን፣ኣብ ልዕሊ እዚውን ብመቑሕን ብማእሰርትን ተፈተኑ፣ብዳርባ እምኒ ተቐትሉ፣ተመገዙ።ተፈተኑ፣ተሰይፎም ሞቱ፣ኣጎዛ ኣባጊዕን ዲኖ ኣጣልን ተኸዲኖም ዞሩ፣ሰኣኑ።ጸበቦም።ሓሳረ መከራ ጸገቡ፣ዓለም ንዓኣቶም ዘይትበቅዕ ኮይናስ፣ ኣብ በረኻታትን ኣብኣኽራንን።ኣብ በዓትታትን ኣብ ጎዳጕድ ምድርን ኮለል በሉ። እብራውያን 11፣36-38

ካብ 1ይ ክፍለ-ዘመን ጀሚሩ እምነት ክርስትና ኣብ ሮማን ኣብ ምሉእ ዓለምን ብቕልጡፍ ክሰፍሕ ጀሚሩ፣ እዚ ድማ እቶም ቀዳሞት ኣመንቲ። ካብ ሃዋርያት ጀሚርካ ንወንጌል ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ይሰብክዎ ስለዝነበሩ እዩ፣ ኣብ ልዕል'ዚውን እቶም ኣመንቲ ኣብ ልዕሊ ዝኾነ ይኹን ሰብ ብዘይኣፈላላይ ዘርእይዎ ዝነበሩ ፍቕርን ሕያውነትን'ውን ኣብ ቅድሚ ኩሎም ኣህዛብ ጽቡቕ ዝኾነ ምስክርነት ስለዝነበሮም እምነት ክርስትና ኣብ ኩሎም ህዝብታት ኣዝዩ ቅልጡፍ ተቐባልነት ረኸበ፣

ኣብ መጀመርያ ሰበ ስልጣን ሮማ ነዚ ሓድሽ እምነት ብዙሕ ኣቓልቦ ኣይሃብዎን፣ እንተኾነ ግና ነዊሕ ከይጸንሑ ብሰንኪ ካብ ህዝቢ ዝግበረሎም ዝነበረ ጸቕጥን ድፍኢትን። ኣብ ልዕልቲ እምነት ብጽልኢ ተለዓዓሉ፣ ኣብ ልዕልዚ'ውን እቶም ክርስትያናት ነቶም ጥንታውያን ኣማልኽቲ ጣኦታትን ንገለ ካብቶም ቄሳራትን ከም ኣምላኽ ንኸምልኽዎም ተኣዚዞም ምስ ኣበዩ እቲ ጽልኢ ኣዝዩ ተጓሃሃረ (ንኣብነት ካብ 81-96 ዓ/ም ቄሳር ናይ ሮማ ዝነበረ ዶሚሽያን ኩሎም ሰባት ንእኡ ከም "ጎይታን ኣምላኽን" ከምልኽዎ ኣዚዙ ነበረ) ፣ ካብዚ ዝተለዓለ ድማ እቶም ክርስትያናት ብዝተፋላለዩ ገበናትን ርኽሰታትን ክውንጀሉ ጀመሩ፣ ገለ ካብቶም ዝውንጀሉሎም ዝነበሩ ገበናትን ርኽሰታትን ከኣ። ንዓዲ ኣቡኦም (ሃገሮም) እሙናት ኣይኮኑን፤ ብኣምላኽ ኣይኣምኑን እዮም፤ ህጻናት ይቐትሉ፤ ስጋ ሰብ ይበልዑ ከምኡ'ውን ብሕቡእ ኣብ ንሓድሕዶም ዝተፈላለየ ነውርታትን ርኽሰታትን ይገብሩ እዮም ዝብሉን ካልእን ዘጠቓለሉ ነበሩ፣ እቲ ዝርዝር ብዝሕ ዝበለ ኮይኑ ንሓድሕዱ'ውን ዝጋጮ ነበረ፣ ካብዚ ዝተለዓለ ድማ ዝኾነ ፌራ፤ ዕልቕልቅ፤ ጥሜት ይኹን ካልእ ባህርያዊ ዕንወታትን ሓደጋታትን ምስ ዘጋጥም። "እዚ መዓት ብሰንኪ ክርስትያናት እዩ ዝወርደና ዘሎ" ብምባል ንክርስትያናት ይውንጅልዎም ነበሩ፣

ካብዚ ዝተለዓለ ድማ እተን ቀዳሞት ሰለስተ ክፍለ-ዘመናት። "መዋእል-ሰማእታት" (martyrs age) ተባሂለን እየን ዝፍለጣ፣ እቲ ስደትን መከራን ኩሉ ግዜ ዝቕጽልን ኣብ ምሉእ ዓለም ዝተዘርግሐን ኣይነበረን፣ ድሕሪ ጽንኩር ስደትን መከራን። መብዛሕቱ ግዜ ሓደ ቄሳር ብኻልእ ክትካእ ከሎ ንግዚኡ እቲ መከራን ስደትን ህድእ ይብል እሞ ቅሩብ ናይ ሰላም ዓመታት ይስዕባ ነበራ፣ ጸኒሑ ድማ እቲ ስደት ከም ብሓድሽ ይለዓዓል ነበረ፣ ስለዚ ድማ እቶም ቀዳሞት ኣመንቲ። ኣብ 313 ዓ/ም እምነት ክርስትና ምሉእ ብምሉእ ነጻ ክሳዕ ዝኸውን ብኸምዚ ዓይነት ዝተፈላለዩ ስደትን መከራን ሓሊፎም፣

ካታኮምብ ብዝብል ስም ዝፍለጣ በዓትታት ካብ 100-313 ዓ/ም ኣብ ልዕሊ ክርስትያናት ብሰንኪ ዝወረደ ስደትን መከራን ብብዙሓት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ኣመንቲ ካብ ማዕበላዊ ቑጠዐ ናይ ቄሳራት ሃዲሞም ዝዕቖቡለን ብሰማእትነት ክሞቱ ከለዉ ድማ ዝቕበሩለን ስፍራ እየን ነይረን፣ በተን ክፉኣት ናይ መከረ ዓመታት እቶም ክርስትያናት ኣብዘን ኣብ ከርሲ ምድሪ ዝርከባ በዓትታት እንተዘይኮይኑ ካልእ መጸግዒ ኣይነበሮምን፣ ኣብ ሮማን ከባቢኣን ከምዚኣተን ዝኣመሰላ ብዙሓት በዓትታት ኣለዋ፣ ኩለን እዘን በዓትታት ብሓደ እንተዝላቐባ ንውሓተን ክሳዕ ሓደ ሽሕ ኪ/ሜ ይበጽሕ እዩ ይበሃል፣

ኣብ 249 ዓ/ም። ክርስትና ኣብ ሮማ ኣዝዩ ስለዝዓብለለ ኣብያተ መቕደስ ጣኦታት ጥርሐን ክተርፋ ከለዋ ኣብያተ ክርስትያናት ግና ብሓደስቲ ኣመንቲ ከዕለቕልቓ ጀመራ፣ ስለዚ ድማ ቄሳር ዴክዮስ ነዚ ሃይማኖት'ዚ ንሓንሳብን ንሓዋሩን ካብ ገጽ ምድሪ ንምጥፋእ ዝዓለመ ወፍሪ ኣወጀ፣ እቶም ክርስትያናት ድማ ከም ወትሩ ሃዲሞም ናብተን መዕቆቢኦም ዝኾና በዓትታት ካታኮምብ ተዓቖቡ፣ እዛ ጽሕፍቲ ከኣ ገለ ካብቲ ኣብ ዘመን ቄሳር ዴክዮስ ኣብ ልዕሊ ኣመንቲ ዝወረደ ሓቀኛ መከራን ሰደትን ብልብወለዳዊ ኣገላልጻ እተዘንቱ ኮይና ጽንዓት ናይቶም ቀዳሞት ኣመንትን ኩነታት ናይቲ ዝነበርዎ ቦታን ንኽንርዳእ ክትሕግዘና እያ፣


                             ይቅጽል------------------------

Image description

           contact-

thetruthgosple@wongelhaki.com

http://www.wongelhaki.com/%E1%88%9D%E1%88%B5%E1%8A%AD%E1%88%AD%E1%8A%90%E1%89%B5