Image description

                                            መን'ዩ ክርስትያን ቀዳማይ ክፋል

                                                                    ብመምህር ተኪኤ መብርሃቱ


   አዘን መን'ዩ ክርስትያን ብዝብል ሓደ ኣረአስቲ ዝተጠርነፋ ግናኸ ረረአሰን ዝኸኣላ 4 አተኸታተላ መልኽቲ ዝቕርበልኩም ዘለኹ ተኪኣ መብራህቱ ይበሃል። ብስም ጎይታና የሱስ ክርስቶስን ጸጋአኡን ሰላምታይ ይለከልኩም።
አተን ቀዳሞት 2 ብዛዕባ አምነት ክርስትያን ፥ አተን ሰዓብቲ 2 ከኣ ብዛዕባ ጸጋ ክርስትያን አየን።
መን ‘ዩ አቲ ክርስትያን
ነዚ ኣገዳሲ ሕቶ ትኩር መልሲ አንረኽበሉ ጓል ነገር ሓዲግና ብመሰረት ምስ አንዛረብ፥ትሪኽ ኣመጻጽኣ ናይ መልስና ከኣ ምስ አዕዘብ ዩ። ስለዚ አቲ ተዋህዶ ድዩ ክርስትያን ወይስ ካቶሊክ ወይስ ፕሮተስታንት ከምዚ ‘ልካ ምሕታት ሓባል ኣጀማምራ አዩ።ሓደ ካቶሊክ ተዋህዶ ወይስ ፕሮትስታንት /ከኒሻ/ ኮይኑ ዘይ ክርስትያን ክኸውን ይኸእል አዩ።ግናኸ ክርስትያን ኮይኑ ሰለስቲአን ሙዃን ዘውግዶ የለን።አዚ 3 ናይ ጉጅለ መጸዋዕታታ ኣብ ዳሕራይ ታሪኽ ናይ ሃይማኖት ክርስትና ፡ ሃይማኖት ካብ ምፍሕፋሕ አምነት ዝነቐለ፡ ናይቲ ዘመኑ ጽልዋታት ነጸብራቕ ዘለዎ ጸቢብ ስም ናይ ክርስትና ሃይማኖት አዩ። አቶም ሰዓብቲ ናይ ክርስቶስ ፡ ንመጀመርያ ግዜ ክርስትያናት ተባሂሎም ዝተጸውዕሉ ብ 37 ድሕሪ ልደተ ኽርስቶስ ኣብ ኣንጾክያ አትበሃል ከተማ ናይ ሶርያ እዩ። ብዞዕባ ‘ዚ ኣብ ግ፣ሃ መበል 11፡19- 26 ዘሎ ከነንብብ ንኽእል ኢና። አዚ ስም አዚ አቶም ክርስትያናት ባዕሎም ዝመርጽዎ መጸዋዕታ ኣይኮነን። ብባጫ በቶም ደቂ ዓዲ ‘ተጠቀኖም ስም አዩ።ከም ክሳዕ ዝጅርብብ ማይ ዝመልእ ዕትሮ። አቶም ሰዓብቲ ክርስቶስ ኣሕዋት ኢሎም ንባዕሎም አንክጽዎዑ፡ ኩሉ ሓሳቦም፡ ዘረብኦም፡ ናብርኦም ክርስቶስ ሰሪጽዎ ዘጀርብቡ አዮም ነይሮም። ስለዚ ብባጫ ብክርስቶስ ዝሰፈሩ ፡ ክርስቶስ ዝዓዘዓዞም አዮም ኢሎም ክርስትያናት ኢሎም ጠቀንዎም። አዚ ትሪኻዊ ምልሲ መንዩ ክርስትያን ዝብል ሕቶ ዝሕብር አዩ። ክርስትያን ተዓዛቢ ክሳዕ ዘስተብህለሉ ኣብ ኩሉንትናኡ ክርስቶስ ዝዓዘዞ አዩ።
አቲ ካቶሊካዊ መጸዋዕታ ፥ ጥለቂ ቃል ትርጉሙ ፡ ናይ ሓባር፡ ዓብላሊ፥ ጠርናፊ ማለት አዩ። እሞ ናይ ክርስትያናት መጸዋዕታ ግና ፥ ድሕሪ 325 ል፡ክ ብፍላይ ከኣ 450 ድሕሪ ል፡ክ ዝመጸ አዩ።ዓብላልነት ናይቶም ኣብ ሮማ ዝነበሩ መርሕቲ ክርስትያናት ከኣ የመልክት። ነቶም ኣብ ኤውሮጳ ሰሜን ኣፍሪቃን ማከላይ ምብራቅን ዝነበሩ ምፍንጫል ከኣ ዘብዝሑ ዝነበሩ ክርስትያናት ኣብ ሓደ ደንበ ናይ አምነትን ምምሕዳርን ኣብ ትሕቲ ሮማዊ ቤተ ክርስትያናት ንምጥርናፍ ዝተገበረ ገድሊ የመልክት። ሓድነት ናይ ክርስትያናት ናይ ግድን ኣድላዩ ስለ ዝኾነ፡ አቲ ካቶሊካኣዊ ግድሊ ናይ ምጥርናፍ ግቡአ ቦታኡ ኣሎዎ። ግናኸ ክርስቶስ ዘይዓዘዞም ፡ ብስልጣን ምምሕዳር አተተርነፉ ጥራይ ምኻን፡ ጎደሎ ክርስትያናት ምኻን አዩ።
ብ 450 ኣብቄቆደኒያ ከትማ ናይ ቱርኪ ኩሎም ክርስትያናት ዓለም ዝተሳተፍዎ፡ ዓቢ ጉባኤ ተገብረ።ግብጻውያን ክርስትያናት ንዐኦም ስዒቦም ከኣ ኢትዮጲያዊያን ነቲ ውሳኔ ናይ ዚ ግባኤ አዚ ብምምንጻግ፡ ተንጸሉ። ስለዚ ከኣ ተዋህዶ ወይ ከኣ መኖክሳውያን ተሰመዩ። አቲ ዘነጸሎም ሓደ ነጥቢ ናይ አምነት ክርክር ብዛዕባ ባህርያት ናይ ክርስቶስ አዩ። አዚ ክስዕ ሕጂ ሓደ አካ መርሚሩ ክውድኦ ዘይከኣለ፡መላአልቲ ዕቕሚ ዝኾነ ምስጢር አዩ። ስለዚ ከኣ አትፈላለየ ዝንባለታት ናይ ምርምር ክህሉ ብዝዕባ አዚ ናይ ግድን አዩ። ካብቲ ካቶሊክኣዊ ዝንባለ አንግንዘቦ ፡ ኣድላይነት ናይ ጥርናፈ አዩ። ካብቲ ተዋህድኣዊ ዝንባለ አንግንዘቦ ከኣ፡ ኣድላይነት ናይ ምርመራ ናጽነት አዩ። ግናኸ ከምቲ ካቶሊካዊ ጥርናፈ ናብ ምዕብላል ዘምርሐ አቲ ትዋህዶኣዊ ናጽነት ናብ ምፍንጫል ኣምርሐ። ክርስቶስ ዝዓዘዞን በእኡ ከኣ ዝቕለስን ሂወት፡ ናጽነት ጥርናፈን ኣለዎ። ሽዐኡ ከኣ አዩ ምሉአ ክርስትያን ክኸውን ዝኽእ።
ሳልሳይ አቲ ፕሮተስታንት/ ከኒሻ ዝብል መጸዋዕታ ድሕሪ አቲ ማርቲን ሉተር 1517 ምስ ሮማዊት ካቶሊክኣዊት ቤ/ክ ዝተኻራኸረሉ ዝመጸ አዩ። ናይ ማርቲን ሉተር ምንቅስቓስ ናይ ውልቀ ሰብ ክርስትያን ፡ ናይ ምርምር ናጽነት፡ ኣንጻር ካቶሊክኣዊት ዕብላልነት ነበረ። ደግነት ናይዚ፡ አቲ ውልቀሰብ ብዓብላልነት ተዋሒጡ፡ ሕልናኡ ኣጥፊኡ መእንቲ ከይነብር፡ ዝብል መሰረታዊ ሓቂ ይሕብረልና። አቲ ግናዩ ግን ናብ ውልቃውነት ቀይዲ በተኽ ስለ ዘምርሐ ፡ ከምዚ ሕጂ አንርእዮ ዘሎና፡ ናይ ታርኹ ሳዕቤን ጽልእን ምፍልላይን ውግእን ኮይኑ ኣሎ። ግናኸ ምስ ናይ አዚ ኩሉ አቲ ዘገርም፡ ናይ ስለስቲኦም መሰረታዊ አምነትን መንቀል ሱርን ምንጭን ሓደ አዩ። ስለዚ አቲ ክርክሮም ከም ናይ ሓደ ስድራቤት ምፍሕፋሕ፡ ከም ናይ ሓደ ሰራውርን ጉንድን ጨናፍርን ደኣ አምበር ከም ናይ በበይኑ ዝምንጮም ጓኖት ክርአ ኣይግብኦን። አቲ መልሱ አንረኽቦ ከኣ፡ ናብቲ ጓል ነገር ዝኾነ ግርጭታት ብምጥማት ኣይኮነን።መልሲ አንረኽቦ፡ አንታይ አዩ አቲ መሰረትን ምንጭን ኢልና ብምሕታት አዩ።
አዚ ታሪኻዊ መሰረት ዝሕብረልና ኸኣ አንተደኣ መሰረትናን ምንጭናን ክርስቶስ ኮይኑ፡ አንተደኣ ዝዓዘልና ክርስቶስ ኮይኑ። ብመባእታዊ ደረጃ ክርስትያናት ኢና። በዚ ዶ ክርስትያን ክንበሃል ንኸል? አወ ግናኸ ምስ አዚ ተኸታቲሉ ዝኸይድ ከኣ ኣሎ። ክርስትያን መሰረት ገይሩ ዝነቕለሉ ዲግ ዝበለ ናይ አምነት ሓቅታት ኣለዎ። ብዛዕባ እዚ ናይ አምነት ሓቅታት በብሓደ ተንቲንና በዚ አዋን አዚ ግዜ ስለ ዘይፈቕደልና፡ ጥርንፍ ኣቢልና ረቚሕና ከነተንብሆ ኢና። 9 ዲግ ዝበሉ ናይ አምነት መሰረት ዝኾና ሓቅታት ፡ ክርስትያናት ዝበሃል ኩሉ ከኣምነን ዝግበኦ አዚኣተን አየን።
1. ኽርስትያን ብምስጢረ ስላሴ ይኣምን። ማለት ብኣብ ብወልድ ብመንፈስ ቅዱስ ብ ሓደ ስሉስ ኣምላኽ።
2. ብዛዕባ ክርስቶስ ከኣ ብትስብኡ ፡ ብ በይዛነቱ፡ ብ ትንሳኤኡ ብዕርገቱ፡ ብጎይታነቱ፡ ብኻልኣይ ምምላሱ ይኣምን።
3. ነቲ ክርስትያን መንፈስ ቅዱስ ሰራጺ ኣብቲ ዓቢ ስራሕ ኣምላኽ ከኣ ኣብቲ ናብዮት ናይ ኣምላኽ ከኣ ፈጻሚ አዩ።
4. ሰብ ባኣምላኽ ብቕድስና ምፍጣሩ ፡ ኣብ ሓጢኣት ብ ፈተና ምውዳቑ ፡ ተስፋ ምድሓን ከኣ ብጸጋ ተገበረሉ ይኣምን አዩ።
5. መጽሓፍ ቅዱስ ነቲ ክርስትያን ቃል ኣምላኹ ዩ፡ ስለዚ ከኣ ወሳኒ መምርሒኡ አዩ።
6. ብሓደ ምሓበር ፡ ብሓደ ህዝቢ ኣምላኽ ክርስቶስ አተበጀዎ ፡ መንፈስ ቅዱስ ዝማሕደሩ ፡ ወንጌል ተለእኽ ኡ ይኣምን ።
7. ብትንስኤን ብናይ ዘላለም ፍርድን ከኣ ይኣምን።
8. ተጻራሪ ድያብሎስን አኩያት መናፍስትን ከምዘለዉ ዓወት ግና ናይ ክርስቶስ ምዃኑ ኸኣ ይተኣማመን።
9. ከምኡ ኸኣ ኣገልገልቲ ኣምላኽ ዝኾኑ መላኣኽቲ ከም ዘለዉ ይኣምን።

ነዚ መሰረታዊ ሓቅታት ብ ኣአምሮን ብልብን ዝኣምን፡ ክርስትያን ተባሂሉ ክጽዋዕ ኣብ መስርዕ ዘሰልፎ አዩ። ምስናይ ‘ዚ ናይቲ ሓቂ ምእማን ናይ ግድን ኣድላዪ አዩ። መንቀሊ ኣብኡ አዩ፡ ግና ኸ ሓቂ ምእማን ብ ኣእምሮን ብ ሓቅን ጥራይ ኣድላዩ ኣይኮነን። አቲ ዝኣመንናዮ ሓቂ ናይ ጸጋ ተመኩሮ ኮይኑ ክርከብ ኣሎዎ።ክርስትያን ዝኸውን ብ እምነትን ብንስሓን ናብ ክርስቶስ ብ መምጻእ ሕድገት ሓጢኣት ረኺቡ ፡ ልቡ ን መንፈስ ቅዱስ ከፊቱ ንኣምላኽ ብተሞክሮ ዝፈልጦ ዩ።ኣብቶም ቀዳሞት ሰዓብቲ ክርስቶስ እምነት ሓቅን ትመኩሮ ጸጋን። አዚኣተን ክልቲኣን ከም ዘይፈላለዩ ርግጽነት ተዋሲበን ንርእየን። አምበኣር መን ዩ ‘ቲ ክርስትያን? አቲ ንኣምላኽ በእምነት ሓቅን ተሞክሮን ጸጋን ዚፈልጦ አዩ።

3ይ ነጥቢ ኸኣ ነስተብህል።
ቃል ኪዳን መርዓ ዘኸትሎ ናይ ፍቕሪ ግዴታ ኣሎዎ። ከምኡ ኸኣ አቲ ክርስትያን ን ኣምላኽ፡ በምነትን ብተሞክሮን ምፍላጥ ፡ ኣብቲ ናብርኡ ዘኸትለሉ ናይ መንፈሳዊ ግዴታ ኣሎዎ። ስለዚ ከኣ ክርስትያን ዘስምዮ ። ክርስትያናዊ ጠባያት ከበርክት ናይግድን ዩ። ክርትያናዊ ጠባያት ንጹህ አዩ። ማለት ፦ ብዘይ ዝሙት ፡ ቅትለት ፡ሓሶት ጽልኢ ፡ ስስዐ ፡ቅንኢ ከሙኡ ዛኣመስሉ ከሙ ውን ኣብክንድ’ዚ ግና ትባሃግን ሓቅኛን ጠባያት የንጸባርቕ። አዝን ግበር አዝን ኣይትግበር ከምዚ ኩን ከምዚ ግና ኣይትኹን ዝብለሉ ዝምርሓሉ ኣምላኻዊ ሕግታት ኣሎዎ። ሕጊ ግና መሰረትን መዋፈርን ናይ ህይወቱ ኣይኮነን። ሕጊ ከም ሓበሬታ ናይ መንገዲ ጥራይ አዩ፣ ምንጪ ናይ ህይወቱ ኣብ አምነትን ተሞኩሮ ጸጋ አተሞርኮሰ ፡ ናይ ፍቕሪ ኪዳን ምስ ኣምላኽ፡ ካብኡ ዝውሕዝ ከኣ ፡ ንጹህን ቅዱስን ጠባያት አዩ። አምበኣር መን ዩ ‘ቲ ክርስትያን? ንሱ አቲ ሃዋርያዊ ናይ ታሪኽ መሰረት ዘሎዎ ኣብ ናይ ሓቂ አምነት አተመስረተ ፡ ጸጋ ኣምላኽ አተሞከረ፡ ኩሉ ቅዱስ ጠባያት ከኣ ዘርኢ እዩ። ምስናይ ዚ ስስዐ፡ ኣብ ጥቕሚ ገዛአ ርእሱ ጥራይ ዝዕጠቕ ባህርን ዘስዕቦ ባህርያትን አዩ። አቶም ሰዓብቲ ክርስቶስ ቅድሚ ክርስትያን ተባሂሎም ምጽውዖም ኣሕዋት አዩ ነይሩ። ከሙ ከኣ አቲ ክርስትያን ኣካል ናይቲ ፍቕሪ ኣምላክ ዝዓዘዞ ስጋ ኣምላኽ አዩ። ዓይኒ፡አዝኒ፡ አግሪ ትርጉም ህያው ህልውናኦም፡ ውልቃውነት ኣይኮነን። በበይኖም ምስ ዝኾኑ ኣይኮነን ኣካልነት ዩ። ኣብቲ ኣካላት ናይ ሰብ ግቡአ ቦታኦም ምሓዝ አዩ። ከም ውልቃውያን ምውታት አዮም ። አምበኣር መን ዩ አቲ ክርስትያን ? ኣብቲ ዓቢ ስድራ እምላኽ ኣካል ኮይኑ ህያው ግደ ዘሎዎ አዩ።

ኣብ መጨርሽታ መሰረት ናይ ምስክር ነስተብህል። እቲ ክርስትያን ፡ ክርስትያን ምዃኑ ንዓለምከ ምስክሩ አንታይ አዩ? ምስክሩ ናይ ፍቕሪ ኣገልግሎት አዩ።ፍቕሪ ዘጥፍኣ መላኽ ሰይጣን ይከውን ፡ ፍቕሪ ዘጥፍኣ ሰብ ከኣ ኣራዊት ይኸውን። አቲ ክርስትያን ግና ዝብጆ ፍቕሪ ኣሎዎ። ስለዚ ኸኣ ኣብቲ ስፍራ ኣምላኽ ሓድነት ይኹስኩስ ኣብ ክንዲ ዝምንዝዕ ይብጆ፡ ኣብ ክንዲ ዘራስሕ የጽሪ፡ ኣብ ክንዲ ዘቆናጽብ የደንፍዕ ፡ ኣብክንዲ ዘፍርስ ይሃንጽ። ኣብ ዓለም ምረትን ሕሰምን ሽግርን ኣሎ። ስለዚ አቲ ክርስትያን ከም ጨው ፡ ሂወት ካልኦት ከመቅር ነቶም ብርሃን ዝጸልመቶም ከብርህ ተልአኾ ኣለዎ። ጨው ሓቒቑ ከም ዘመቅር፡ ብርሃን ተቓጺሉ ከም ዘብርህ ፡ አቲ ክርስትያን ከኣ ሰዊኡ የገልግል። መንዩ አቲ ክርስትያን አቲ ብፍቕርን ብ መስዋእትን ፡ ብምግልጋል ኣራያ ክርስቶስ ዝኸል አዩ። መን ዩ ቲ ክርስትያን ? አቲ ክርስትያን አቲ ሃዋርያዊ መሰረት ዘለዎ አዩ።አምነት ሓቂ ዝመሰረቱ እዩ ቅድሰና ብ ሂወቱ እዩ። ህዝቢ ኣምላኽ ብስድራቤቱ እዩ። ናይ ፍቕሪ ኣገልግሎት ዝምስክርነቱ እዩ። ጎይታ ነዚ ዝሰማዕናዮ ኣብልብና ይሕድሮ።
ይቕጽል_________

comment

           contact-

thetruthgosple@wongelhaki.com

http://www.wongelhaki.com/%E1%88%9D%E1%88%B5%E1%8A%AD%E1%88%AD%E1%8A%90%E1%89%B5